For­varnir eru ekki kostnaður – þær eru fjár­festing í fram­tíðinni

Forvarnir meðal ungs fólks er eitt mikilvægasta verkefni sem samfélagið stendur frammi fyrir í dag. Þegar ungir einstaklingar leiðast út af brautinni er það sjaldnast vegna skorts á vilja eða hæfileikum, heldur vegna skorts á stuðningi, tilgangi og öruggu umhverfi. Ef við viljum raunverulega styrkja stoðir samfélagsins og tryggja farsæla framtíð næstu kynslóða þurfum við að leggja aukna áherslu á markvissar og öflugar forvarnir, í nánu samstarfi við íþrótta- og tómstundafélög landsins.

Íþrótta- og tómstundafélög sem verndandi þáttur

Íþrótta- og tómstundafélög gegna einstöku hlutverki í lífi barna og ungmenna. Þar myndast félagsleg tengsl, sjálfsmyndin styrkist og lærdómur um ábyrgð, aga og samvinnu verður hluti af daglegu lífi. Fyrir marga eru íþróttir ekki aðeins afþreying, heldur skjól, rútína og vettvangur þar sem þau finna að þau skipta máli. Þessi áhrif má og á að nýta mun betur í forvarnarstarfi.

Fjölmargar íslenskar rannsóknir hafa sýnt að þátttaka ungmenna í skipulögðu íþrótta- og tómstundastarfi dregur úr líkum á að ungmenni leiðist út í frávikshegðun. Þegar ungmenni stunda reglulega virkni/hreyfingu, tilheyra hópi og hafa jákvæðar fyrirmyndir, minnka líkurnar á einangrun, vímuefnaneyslu og annarri áhættuhegðun. Íþrótta-og tómstundastarf er því ekki aðeins heilsuefling fyrir ungmenni, það er samfélagslegt öryggisnet.

Aðgengi og samstarf getur skiptir sköpum

Þrátt fyrir þetta er aðgengi að skipulögðu íþrótta-og tómstundastarfi ekki jafnt fyrir alla. Kostnaður, félagslegar aðstæður og skortur á stuðningi geta orðið til þess að sum ungmenni leiðast út af brautinni og þá oftast þau sem mest þurfa á stöðugleika og jákvæðum fyrirmyndum að halda. Þar liggur einmitt stærsta áskorunin og um leið stærsta tækifærið. Við þurfum markvissara samstarf milli hins opinbera, skóla og íþrótta- og tómstundafélaga. Forvarnir mega ekki vera stök verkefni eða tímabundnar herferðir, heldur samfelld stefna sem byggir á traustum tengslum við ungt fólk. Með því að styrkja íþrótta- og tómstundafélög til að sinna einnig félagslegu hlutverki, fræða þjálfara og kennara um forvarnir, geðheilbrigði og tryggja að enginn sé útilokaður vegna efnahags, getum við náð raunverulegum árangri.

Rödd ungmenna og fjárfesting til framtíðar

Það er líka mikilvægt að hlusta á ungmennin sjálf. Lausnir sem eru þróaðar án þeirra missa oft marks. Ungt fólk veit best hvaða áskoranir þau standa frammi fyrir og hvernig best er að mæta þeim. Með því að gefa þeim rödd í mótun forvarnarstarfs og starfsemi íþrótta- og tómstundafélaga styrkjum við ábyrgðartilfinningu, sjálfstraust og samfélagsþátttöku. Forvarnir snúast um að skapa aðstæður þar sem fleiri fá tækifæri til að blómstra. Með sterkum tengslum við íþrótta- og tómstundahreyfinguna getum við byggt upp umhverfi þar sem ungmenni finna tilgang, tilheyra samfélagi og þróa með sér heilbrigð gildi. Það skilar sér ekki aðeins í betri líðan, heldur í sterkari samfélagi til framtíðar.

Forvarnir eru ekki kostnaður, þær eru fjárfesting. Fjárfesting í betra samfélagi, sterkari einstaklingum og minni félagslegum vanda til framtíðar. Það er ábyrgð sem við öll berum, og verkefni sem þolir ekki bið.

Höfundur er varabæjarfulltrúi og frambjóðandi í 3. sæti í prófkjöri Sjálfstæðisflokksins í Hafnarfirði.