Húsnæði-byggingarfélag RVK. Kári Jónsson skrifar 8. febrúar 2026 19:02 Húsnæðiskreppan í Reykjavík er ekki tilviljun. Hún er afleiðing stefnu. Ítrekað er því haldið fram að markaðurinn muni leysa vandann. Byggja meira. Byggja hraðar. Byggja ódýrara. Raunin er önnur. Þegar eftirspurn eykst byggja einkaaðilar of lítið. Þegar óvissa eykst hætta þeir að byggja. Útkoman er alltaf sú sama: hærra verð og meira óöryggi. Þetta er ekki markaðsbrestur sem kemur óvænt. Þetta er kerfi sem virkar eins og því er ætlað. Í Vín er um 40 prósent húsnæðis í eigu borgarinnar eða óhagnaðardrifinna félaga. Þar er húsnæði innviður, ekki spákaupmennska. Leiguverð er stöðugra. Sveiflur minni. Helsinki fer aðra leið. Borgin á landið. Setur verðþök. Tryggir framboð. Markaðurinn starfar áfram – en innan ramma. Þessar borgir hafa ekki bannað einkarekstur. Þær hafa einfaldlega hætt að treysta honum einum. Í Reykjavík er staðan önnur. Uppbygging er háð arðsemissjónarmiðum fárra aðila. Þegar þeir hægja á sér, stöðvast framboð. Kostnaðurinn lendir á heimilum. Byggingarfélag í eigu Reykjavíkurborgar er ekki róttæk hugmynd. Það er viðbragð við raunveruleikanum. Slíkt félag þyrfti ekki að hámarka hagnað. Hlutverk þess væri að byggja stöðugt. Byggja fjölbreytt. Byggja á viðráðanlegu verði. Spurningin er einföld. Ætlum við að halda áfram að kalla húsnæðiskreppu „markaðsaðstæður“? Eða ætlum við að viðurkenna að þetta er stefnuval – og velja öðruvísi? Höfundur er verkamaður og öryrki Suðurnesjabær. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Húsnæðismál Mest lesið Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson Skoðun Skoðun Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Kerfið sem sýndarveruleiki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Berð þú ábyrgð á stafrænni útilokun fólks með fötlun? Rósa María Hjörvar skrifar Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadóttir skrifar Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson skrifar Sjá meira
Húsnæðiskreppan í Reykjavík er ekki tilviljun. Hún er afleiðing stefnu. Ítrekað er því haldið fram að markaðurinn muni leysa vandann. Byggja meira. Byggja hraðar. Byggja ódýrara. Raunin er önnur. Þegar eftirspurn eykst byggja einkaaðilar of lítið. Þegar óvissa eykst hætta þeir að byggja. Útkoman er alltaf sú sama: hærra verð og meira óöryggi. Þetta er ekki markaðsbrestur sem kemur óvænt. Þetta er kerfi sem virkar eins og því er ætlað. Í Vín er um 40 prósent húsnæðis í eigu borgarinnar eða óhagnaðardrifinna félaga. Þar er húsnæði innviður, ekki spákaupmennska. Leiguverð er stöðugra. Sveiflur minni. Helsinki fer aðra leið. Borgin á landið. Setur verðþök. Tryggir framboð. Markaðurinn starfar áfram – en innan ramma. Þessar borgir hafa ekki bannað einkarekstur. Þær hafa einfaldlega hætt að treysta honum einum. Í Reykjavík er staðan önnur. Uppbygging er háð arðsemissjónarmiðum fárra aðila. Þegar þeir hægja á sér, stöðvast framboð. Kostnaðurinn lendir á heimilum. Byggingarfélag í eigu Reykjavíkurborgar er ekki róttæk hugmynd. Það er viðbragð við raunveruleikanum. Slíkt félag þyrfti ekki að hámarka hagnað. Hlutverk þess væri að byggja stöðugt. Byggja fjölbreytt. Byggja á viðráðanlegu verði. Spurningin er einföld. Ætlum við að halda áfram að kalla húsnæðiskreppu „markaðsaðstæður“? Eða ætlum við að viðurkenna að þetta er stefnuval – og velja öðruvísi? Höfundur er verkamaður og öryrki Suðurnesjabær.
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar