Karlar - ekki burðast með þetta einir Þorri Snæbjörnsson skrifar 7. mars 2026 10:02 Það er flestum mikið áfall að greinast með krabbamein og algengt að fólk upplifi sig í lausu lofti. Margir hafa verið með einkenni í lengri eða styttri tíma og í rannsóknum hjá læknum. Óvissanum það sem tekur við er erfið og getur valdið kvíða en oft finnur fólk fyrir vissum létti þegar rannsóknarniðurstöður og meðferðaráætlun liggja fyrir. Margir glíma þó áfram við erfiðar hugsanir og tilfinningar á borð við kvíða, sorg og jafnvel reiði. Auk þess geta orðið breytingar á þreki og úthaldi, hlutverkum og samskiptum sem hafa áhrif á sjálfsmynd okkar og tilfinningu fyrir því að hafa stjórn á aðstæðum. Einnig geta samskipti við aðra í þessum breyttu aðstæðum valdið spennu eða vanlíðan. Þessara áhrifa gætir á meðan á meðferð stendur og þau geta varað í langan tíma eftir að meðferð lýkur. Við hjá Krabbameinsfélaginu höfum gert rannsóknir á upplifun fólks af því að greinast með krabbamein og niðurstöður þeirra sýna að svipað hlutfall karla og kvenna upplifa áhyggjur við greiningu, en karlar eru þó einungis um þriðjungur þeirra sem nýta sér stuðning frá félaginu. Þá benda niðurstöður einnig til að töluverður fjöldi karla upplifi þörf fyrir stuðning í ferlinu, en leiti ekki eftir honum. Þessu viljum við breyta, því við vitum að það hjálpar að leita í smiðju þeirra sem reynsluna hafa og við heyrum svo oft frá þeim körlum sem koma að þeir hefðu viljað að þeir hefðu komið fyrr. Ýmislegt sem þú getur gert Mörgum þykir hjálplegt að halda daglegri rútínu áfram, þótt hún geti breyst eftir greiningu eða í krabbameinsmeðferð. Hreyfing, næring og svefn eru áfram mjög mikilvægar undirstöður fyrir góða líðan. Margir dusta rykið af gömlum áhugamálum eða læra eitthvað nýtt, en sköpun getur hjálpað við að róa hugann og er oft eins og hálfgerð hugleiðsla. Hlátur og gleði létta líka á spennu og það er gott að hafa alltaf eitthvað framundan til að hlakka til, þótt það sé bara eitthvað lítið eins og góður kaffibolli. Stundum tökumst við á við erfiðleika með óhjálplegum leiðum eins og að einangra okkur, forðast aðstæður sem minna okkur á veikindin eða jafnvel með því að deyfa okkur. Það er mjög mikilvægt að sýna því sem við erum að upplifa mildi og þolinmæði og að muna að þetta eru ekki óalgengar tilfinningar og það er óþarfi að takast á við þetta einn. Það getur oft hjálpað meira en okkur grunar að tala við einhvern sem við treystum um tilfinningar okkar og líðan. Stundum er jafnvel betra að tala við einhvern ótengdan fagaðila, þótt það geti virst framandi tilhugsun. Enginn einn – dyr okkar standa ávallt opnar Öll erum við ólík og misjafnt hvaða leiðir henta til aðstoðar. Mikilvægast er að hver og einn finni út hvað virkar best fyrir sig. Þar erum við hjá Krabbameinsfélaginu tilbúin að rétta fram hjálparhönd. Við bjóðum öllum sem fá krabbamein og aðstandendum þeirra ókeypis stuðning, ráðgjöf og fræðslu. Við bjóðum meðal annars upp á: Einstaklings-, para- og fjölskylduviðtöl Fjarviðtöl og símaráðgjöf Margvísleg námskeið, fjarnámskeið og djúpslökun Hagnýtar upplýsingar um félagsleg úrræði og réttindi í veikindum Dvöl í íbúðum félagsins gegn vægu gjaldi fyrir þau sem sækja meðferð á Landspítala og hafa búsetu á landsbyggðinni Fræðslu um helstu tegundir krabbameina, einkenni og meðferð Við karla viljum við segja: Fyrsta skrefið getur reynst erfitt, en oft kemur mönnum á óvart hve mikið það hjálpar að þiggja aðstoðina og hve mikill léttir getur fylgt því. Nýtum þann stuðning sem okkur býðst, því það þarf enginn að ganga í gegnum þetta einn. Við erum til staðar fyrir þig. Höfundur er sálfræðingur og teymisstjóri hjá Krabbameinsfélaginu. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir Skoðun Endurreisa þarf Kennaraháskólann Jón Bjarnason Skoðun Hreyfing skiptir sköpum – fyrir og eftir heilablóðfall Guðbjörg Þóra Andrésdóttir Skoðun Allir ósáttir við PISA – en hvað er hægt að gera? Fanný Gunnarsdóttir Skoðun Loksins úr mínus í plús Daði Már Kristófersson Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason Skoðun Skoðun Skoðun Allir ósáttir við PISA – en hvað er hægt að gera? Fanný Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Endurreisa þarf Kennaraháskólann Jón Bjarnason skrifar Skoðun Loksins úr mínus í plús Daði Már Kristófersson skrifar Skoðun Hreyfing skiptir sköpum – fyrir og eftir heilablóðfall Guðbjörg Þóra Andrésdóttir skrifar Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Eru tómstundir allra? Margrét Júlía Rafnsdóttir skrifar Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Sjá meira
Það er flestum mikið áfall að greinast með krabbamein og algengt að fólk upplifi sig í lausu lofti. Margir hafa verið með einkenni í lengri eða styttri tíma og í rannsóknum hjá læknum. Óvissanum það sem tekur við er erfið og getur valdið kvíða en oft finnur fólk fyrir vissum létti þegar rannsóknarniðurstöður og meðferðaráætlun liggja fyrir. Margir glíma þó áfram við erfiðar hugsanir og tilfinningar á borð við kvíða, sorg og jafnvel reiði. Auk þess geta orðið breytingar á þreki og úthaldi, hlutverkum og samskiptum sem hafa áhrif á sjálfsmynd okkar og tilfinningu fyrir því að hafa stjórn á aðstæðum. Einnig geta samskipti við aðra í þessum breyttu aðstæðum valdið spennu eða vanlíðan. Þessara áhrifa gætir á meðan á meðferð stendur og þau geta varað í langan tíma eftir að meðferð lýkur. Við hjá Krabbameinsfélaginu höfum gert rannsóknir á upplifun fólks af því að greinast með krabbamein og niðurstöður þeirra sýna að svipað hlutfall karla og kvenna upplifa áhyggjur við greiningu, en karlar eru þó einungis um þriðjungur þeirra sem nýta sér stuðning frá félaginu. Þá benda niðurstöður einnig til að töluverður fjöldi karla upplifi þörf fyrir stuðning í ferlinu, en leiti ekki eftir honum. Þessu viljum við breyta, því við vitum að það hjálpar að leita í smiðju þeirra sem reynsluna hafa og við heyrum svo oft frá þeim körlum sem koma að þeir hefðu viljað að þeir hefðu komið fyrr. Ýmislegt sem þú getur gert Mörgum þykir hjálplegt að halda daglegri rútínu áfram, þótt hún geti breyst eftir greiningu eða í krabbameinsmeðferð. Hreyfing, næring og svefn eru áfram mjög mikilvægar undirstöður fyrir góða líðan. Margir dusta rykið af gömlum áhugamálum eða læra eitthvað nýtt, en sköpun getur hjálpað við að róa hugann og er oft eins og hálfgerð hugleiðsla. Hlátur og gleði létta líka á spennu og það er gott að hafa alltaf eitthvað framundan til að hlakka til, þótt það sé bara eitthvað lítið eins og góður kaffibolli. Stundum tökumst við á við erfiðleika með óhjálplegum leiðum eins og að einangra okkur, forðast aðstæður sem minna okkur á veikindin eða jafnvel með því að deyfa okkur. Það er mjög mikilvægt að sýna því sem við erum að upplifa mildi og þolinmæði og að muna að þetta eru ekki óalgengar tilfinningar og það er óþarfi að takast á við þetta einn. Það getur oft hjálpað meira en okkur grunar að tala við einhvern sem við treystum um tilfinningar okkar og líðan. Stundum er jafnvel betra að tala við einhvern ótengdan fagaðila, þótt það geti virst framandi tilhugsun. Enginn einn – dyr okkar standa ávallt opnar Öll erum við ólík og misjafnt hvaða leiðir henta til aðstoðar. Mikilvægast er að hver og einn finni út hvað virkar best fyrir sig. Þar erum við hjá Krabbameinsfélaginu tilbúin að rétta fram hjálparhönd. Við bjóðum öllum sem fá krabbamein og aðstandendum þeirra ókeypis stuðning, ráðgjöf og fræðslu. Við bjóðum meðal annars upp á: Einstaklings-, para- og fjölskylduviðtöl Fjarviðtöl og símaráðgjöf Margvísleg námskeið, fjarnámskeið og djúpslökun Hagnýtar upplýsingar um félagsleg úrræði og réttindi í veikindum Dvöl í íbúðum félagsins gegn vægu gjaldi fyrir þau sem sækja meðferð á Landspítala og hafa búsetu á landsbyggðinni Fræðslu um helstu tegundir krabbameina, einkenni og meðferð Við karla viljum við segja: Fyrsta skrefið getur reynst erfitt, en oft kemur mönnum á óvart hve mikið það hjálpar að þiggja aðstoðina og hve mikill léttir getur fylgt því. Nýtum þann stuðning sem okkur býðst, því það þarf enginn að ganga í gegnum þetta einn. Við erum til staðar fyrir þig. Höfundur er sálfræðingur og teymisstjóri hjá Krabbameinsfélaginu.
Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar
Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun