Kæru landar – Eigum við að hafna samningi sem við höfum ekki séð? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar 27. júní 2026 14:02 Undanfarnar vikur hafa margir hvatt þjóðina til að segja „nei“ í þjóðaratkvæðagreiðslunni í ágúst, þ.e. að við höfnum samningi sem enginn hefur enn fengið að sjá. Hvernig getur ábyrg þjóð tekið afstöðu til kosta og galla samnings sem ekki liggur fyrir? Þetta er kjarnaspurningin sem kjósendur þurfa að svara. Við erum ekki að kjósa um AÐILD að ESB Atkvæðagreiðslan í ágúst snýst aðeins um hvort þjóðin vilji fá samning til að geta metið hann með upplýstum hætti. Ef samningurinn reynist slæmur höfnum við honum. En ef við stöðvum ferlið núna fáum við aldrei að sjá hvaða kjör Ísland gæti samið um. Eigum við ekki rétt á svörum við spurningum eins og? Getur Ísland notið lægri vaxta til framtíðar? Getur íslenskt atvinnulíf orðið samkeppnishæfara? Getum við laðað að fleiri fjárfestingar og ný störf? Getur ungt fólk fengið betri tækifæri til að eignast húsnæði? Getur Ísland aukið stöðugleika í efnahagslífi sínu? Getum við styrkt stöðu íslenskrar tungu og menningar? Eina leiðin til að fá svör við þessum spurningum er samningur – ekki getgátur og slagorð. Hvað segja þeir sem hafa kynnt sér málið? Undanfarið hafa einstaklingar úr ólíkum áttum hvatt þjóðina til að nálgast málið af yfirvegun. Þar á meðal hefur Hannes Pétursson skáld, bent á að rugla ekki saman þjóðaratkvæðagreiðslunni í ágúst og endanlegri ákvörðun um aðild. Sama sjónarmið hefur komið fram hjá fjölmörgum sem eru ekki endilega sammála um ESB-aðild, en telja sjálfsagt að þjóðin fái að sjá niðurstöðu samningaviðræðna áður en hún tekur afstöðu – þannig styrkjum við lýðræðið. Hvað með menningu, tungu og sérstöðu Íslands? Sumir óttast að aðildarviðræður veiki íslenska tungu og menningu. Prófessor emeritus Davíð Þór Björgvinsson hefur bent á að reynslan bendi fremur til hins gagnstæða. Evrópusambandið byggir á þeirri hugsjón að þjóðir „sameinist í fjölbreytileika“. Reynslan er að smáar þjóðir innan sambandsins hafa fengið stuðning til að varðveita tungumál sín, menningu og sérkenni. Á tímum gervigreindar og hraðrar stafrænnar þróunar verður stuðningur við íslenska tungu, máltækni, rannsóknir og menningu líklega mikilvægari en nokkru sinni fyrr. Þess vegna eigum við að spyrja: Hvernig tryggjum við best stöðu íslenskrar tungu og menningar til næstu 100 ára? Segjum já við upplýsingum og raunverulegum samningi Kæru landar. Sjálfstæð þjóð tekur ekki ákvarðanir á grundvelli ótta, heldur á grundvelli upplýsinga. Þjóðaratkvæðagreiðslan í ágúst snýst eingöngu um að við viljum sjá samninginn við ESB. Þannig að við getum í framhaldinu tekið upplýsta ákvörðun um stærsta hagsmunamál Íslands til framtíðar. Spurningin til okkar allra er því einföld: Eigum við að hafna samningi sem við höfum ekki séð? Höfundur er viðskiptafræðingur með MS í stjórnun og stefnumótun – áhugamaður um framtíð og öryggi Íslands. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Þorvaldur Ingi Jónsson Mest lesið Gjaldþrotasaga flugfélaga er alvarleg áminning um skaða krónunnar Baldur Pétursson Skoðun Varanlegar undanþágur eru möguleiki Per Ekström Skoðun Hver fer í slíkar „samningaviðræður“? Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun Sættum okkur ekki við atvinnuleysi Illugi Gunnarsson,Ragnhildur Björt Björnsdóttir Skoðun Þreifað á „pakkanum“ Hlín Leifsdóttir Skoðun Halldór 25.07.2026 Halldór Einfaldasta sagan er ekki alltaf sú sanna Sigurður Árni Reynisson Skoðun Það er ekki nóg að tala um geðheilbrigði. Það er kominn tími á aðgerðir Jóna Kristín Einarsdóttir Skoðun Hvernig lögum við vanstillt stjórnmál? Gunnar Már Gunnarsson Skoðun Er Ísland Manchester City og ESB Sheffield United Gauti Eggertsson Skoðun Skoðun Skoðun Þreifað á „pakkanum“ Hlín Leifsdóttir skrifar Skoðun Er Ísland Manchester City og ESB Sheffield United Gauti Eggertsson skrifar Skoðun Varanlegar undanþágur eru möguleiki Per Ekström skrifar Skoðun Hvernig lögum við vanstillt stjórnmál? Gunnar Már Gunnarsson skrifar Skoðun Gjaldþrotasaga flugfélaga er alvarleg áminning um skaða krónunnar Baldur Pétursson skrifar Skoðun Einfaldasta sagan er ekki alltaf sú sanna Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Það er ekki nóg að tala um geðheilbrigði. Það er kominn tími á aðgerðir Jóna Kristín Einarsdóttir skrifar Skoðun Hver fer í slíkar „samningaviðræður“? Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Sættum okkur ekki við atvinnuleysi Illugi Gunnarsson,Ragnhildur Björt Björnsdóttir skrifar Skoðun Íslenskir vefir á faraldsfæti Birgir Hrafn Birgisson skrifar Skoðun Ég er ekki Evrópusinni Óðinn Freyr Baldursson skrifar Skoðun Hjarðarbólsoddi Oddur Sigurðsson skrifar Skoðun Þetta snýst um aðild Gunnar Bragi Sveinsson skrifar Skoðun Standast orkufyrirtæki ríkisins grundvallargildi fjármálaráðherra? Embla Einarsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna „nei“ er eina rökrétta svarið þann 29. ágúst Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Hvaða kröfur eigum við að gera? Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna venjulegt launafólk á að segja JÁ? Margrét Högnadóttir skrifar Skoðun Stóra leiðréttingarmálið, einhverjir Hollendingar og kollegar Guðlaugur Þór Þórðarson skrifar Skoðun Er kominn tími á „Íslenska landklasann“? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Um hvað er hægt að semja? Jónas Már Torfason skrifar Skoðun Sumarið, samveran og samspil taugakerfa Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Þegar peningarnir og pólitíkin mæta nýjum veruleika Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Bíp... bíp... bíp… Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Króna eða evra? Bolli Héðinsson skrifar Skoðun Dauðans alvara – fölsuð lyf og ólögleg lyfsala Alma D. Möller,Rúna Hauksdóttir skrifar Skoðun Hvað er samfélagsmiðill? Anna Laufey Stefánsdóttir skrifar Skoðun Stöðugleiki í heljargreipum Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Landlægur misskilningur um þjóðaratkvæðagreiðslu Hjörtur Hjartarson skrifar Skoðun Það sem gögnin fundu ekki Elliði Vignisson skrifar Skoðun Eru Íslendingar afglapar í samningatækni? Signý Sigurðardóttir skrifar Sjá meira
Undanfarnar vikur hafa margir hvatt þjóðina til að segja „nei“ í þjóðaratkvæðagreiðslunni í ágúst, þ.e. að við höfnum samningi sem enginn hefur enn fengið að sjá. Hvernig getur ábyrg þjóð tekið afstöðu til kosta og galla samnings sem ekki liggur fyrir? Þetta er kjarnaspurningin sem kjósendur þurfa að svara. Við erum ekki að kjósa um AÐILD að ESB Atkvæðagreiðslan í ágúst snýst aðeins um hvort þjóðin vilji fá samning til að geta metið hann með upplýstum hætti. Ef samningurinn reynist slæmur höfnum við honum. En ef við stöðvum ferlið núna fáum við aldrei að sjá hvaða kjör Ísland gæti samið um. Eigum við ekki rétt á svörum við spurningum eins og? Getur Ísland notið lægri vaxta til framtíðar? Getur íslenskt atvinnulíf orðið samkeppnishæfara? Getum við laðað að fleiri fjárfestingar og ný störf? Getur ungt fólk fengið betri tækifæri til að eignast húsnæði? Getur Ísland aukið stöðugleika í efnahagslífi sínu? Getum við styrkt stöðu íslenskrar tungu og menningar? Eina leiðin til að fá svör við þessum spurningum er samningur – ekki getgátur og slagorð. Hvað segja þeir sem hafa kynnt sér málið? Undanfarið hafa einstaklingar úr ólíkum áttum hvatt þjóðina til að nálgast málið af yfirvegun. Þar á meðal hefur Hannes Pétursson skáld, bent á að rugla ekki saman þjóðaratkvæðagreiðslunni í ágúst og endanlegri ákvörðun um aðild. Sama sjónarmið hefur komið fram hjá fjölmörgum sem eru ekki endilega sammála um ESB-aðild, en telja sjálfsagt að þjóðin fái að sjá niðurstöðu samningaviðræðna áður en hún tekur afstöðu – þannig styrkjum við lýðræðið. Hvað með menningu, tungu og sérstöðu Íslands? Sumir óttast að aðildarviðræður veiki íslenska tungu og menningu. Prófessor emeritus Davíð Þór Björgvinsson hefur bent á að reynslan bendi fremur til hins gagnstæða. Evrópusambandið byggir á þeirri hugsjón að þjóðir „sameinist í fjölbreytileika“. Reynslan er að smáar þjóðir innan sambandsins hafa fengið stuðning til að varðveita tungumál sín, menningu og sérkenni. Á tímum gervigreindar og hraðrar stafrænnar þróunar verður stuðningur við íslenska tungu, máltækni, rannsóknir og menningu líklega mikilvægari en nokkru sinni fyrr. Þess vegna eigum við að spyrja: Hvernig tryggjum við best stöðu íslenskrar tungu og menningar til næstu 100 ára? Segjum já við upplýsingum og raunverulegum samningi Kæru landar. Sjálfstæð þjóð tekur ekki ákvarðanir á grundvelli ótta, heldur á grundvelli upplýsinga. Þjóðaratkvæðagreiðslan í ágúst snýst eingöngu um að við viljum sjá samninginn við ESB. Þannig að við getum í framhaldinu tekið upplýsta ákvörðun um stærsta hagsmunamál Íslands til framtíðar. Spurningin til okkar allra er því einföld: Eigum við að hafna samningi sem við höfum ekki séð? Höfundur er viðskiptafræðingur með MS í stjórnun og stefnumótun – áhugamaður um framtíð og öryggi Íslands.
Það er ekki nóg að tala um geðheilbrigði. Það er kominn tími á aðgerðir Jóna Kristín Einarsdóttir Skoðun
Skoðun Gjaldþrotasaga flugfélaga er alvarleg áminning um skaða krónunnar Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Það er ekki nóg að tala um geðheilbrigði. Það er kominn tími á aðgerðir Jóna Kristín Einarsdóttir skrifar
Skoðun Standast orkufyrirtæki ríkisins grundvallargildi fjármálaráðherra? Embla Einarsdóttir skrifar
Skoðun Stóra leiðréttingarmálið, einhverjir Hollendingar og kollegar Guðlaugur Þór Þórðarson skrifar
Það er ekki nóg að tala um geðheilbrigði. Það er kominn tími á aðgerðir Jóna Kristín Einarsdóttir Skoðun