Ó­frjó­semi: Gervigreindin notuð til að finna sáð­frumur í geldsæði

Samkvæmt Vísindavefnum losna um það bil 2,5 til 5 millilítrar af sæði, með 50 til 150 milljónir sáðfruma, við sáðlát. Hjá körlum sem þjást af geldsæði (e. azoospermia) er hins vegar engar eða afar fáar sáðfrumur að finna í sæðinu.

Talið er að þetta eigi við um tíu prósent karla sem þjást af ófrjósemi.

Hingað til hefur eina úrræðið fyrir þá verið leit að sáðfrumum í sýnum með aðstoð smásjár, þar sem menn hafa þurft að reiða sig á mannsaugað til að finna staka frumur. Það tekur um það bil átta klukkustundir að skoða eitt sýni og jafnvel þótt í því sé að finna nokkrar sáðfrumur er alls óvíst að þær finnist, þar sem sýnin eru full af ýmis konar frumuleifum.

Nú gefur ný tækni hins vegar nýja von en vísindamenn hafa þróað aðferð þar sem sæðið er látið renna um „göng“ sem hafa minna þvermál en mannshár, á meðan myndavél með háaðdráttarlinsu tekur um það bil 300 myndir á sekúndu. Myndirnar fara beint í tölvu þar sem gervigreind fer yfir þær og freistar þess að bera kennsl á sáðfrumu. Ef sáðfruma finnst, opnast loki í göngunum og sáðfruman er fönguð.

„Þú getur fundið margar stjörnur með því að horfa upp í næturhimininn með beru auga,“ segir frjósemissérfræðingurinn Zev Williams. „En með sjónauka sérðu miklu fleiri. Þetta er það sem við erum að gera. Þetta gerir okkur kleift að gera það sem manneskja getur ekki gert.“

Samkvæmt umfjöllun New York Times hefur nýja tæknin þegar komið að góðum notum; fólk sem hafði glímt við ófrjósemi í nítján ár eignaðist stúlku í fyrra með aðstoð hins svokallaða STAR-kerfis og þá fann gervigreindin 44 sáðfrumur á klukkustund í sæði sem hafði áður verið skoðað í smásjá í tvo daga, án árangurs.