Syrgði Sovét­ríkin og hótaði notkun kjarn­orku­vopna

Ræða Pútíns snerist að miklu leyti um samskipti Rússlands við Evrópu og lagði forsetinn alla sökina að þessum versnandi samskiptum við fætur leiðtoga í Vesturlöndum. Hann sagði innrásina í Úkraínu hafa verið nauðsynlega vegna aðgerða Vesturlanda og að vopnahlé kæmi ekki til greina.

Hann talaði einnig um það að ný heimsmynd væri að skapast og kvartaði yfir aukinni ólgu og óreiðu í heiminum og því hvernig verið væri að brjóta á þeim óskrifuðu reglum sem hefðu lengi verið í gildi á alþjóðasviðinu.

Hann sagði að draga myndi úr þessari óreiðu samhliða hnignun Vesturlanda.

Forsetinn lýsti mikilli spennuaukningu í samskiptum við Evrópu og sakaði Vesturlönd um að undirbúa sig fyrir stríð við Rússland á komandi árum. Þá hótaði hann beitingu kjarnorkuvopna gegn Evrópu og Atlantshafsbandalaginu í slíku tilfelli.

„Enginn í heiminum á sömu vopn og Rússland,“ sagði Pútín, sem hefur ítrekað hótað notkun kjarnorkuvopna á undanförnum árum.

Sjá einnig: „Vopnin eru til þess að nota þau“

Þá varði Pútín töluverðum tíma í ræðunni í að tala um það hvað mörg ríki ættu vopn sem gætu útrýmt lífi á jörðinni og að ómögulegt væri að tryggja að þau yrðu ekki notuð.

Rússar sendu skilaboð til NATO í vikunni þar sem fram kom að ef reynt yrði að einangra Kaliningrad frá Rússlandi, kæmi notkun kjarnorkuvopna til greina. Leiðtogar NATO hafa ítrekað að um varnarbandalag sé að ræða og beðið Rússa um að hætta því að hóta notkun kjarnorkuvopna.

Ræða Pútíns á öryggisráðstefnunni snerist að miklu leyti um það að Rússland væri fórnarlamb árásargjarnrar Evrópu og væri að verja sig gegn gráðugum ráðamönnum þar, meðal annars með innrásinni í Úkraínu.

NATO á „sögulegum svæðum okkar“

Ræðan snerist einnig um sögu Rússlands og sneri forsetinn sér að falli Sovétríkjanna, sem hann gaf til kynna að hefði að miklu leyti leitt til ástandsins í dag. Pútín sagði í ræðu sinni að rússneska ríkið væri enn að ganga í gegnum umfangsmiklar breytingar eftir fall Sovétríkjanna, breytingum sem væri ekki lokið.

„Við urðum vitni að falli ríkjakerfis fyrir 35 árum og það var mikill harmleikur fyrir tugi milljóna manna sem, yfir nóttu, vöknuðu í öðru ríki en þau sofnuðu í, og það breytti örlögum þeirra, örlögum barna þeirra.“

Hann sagði að þáverandi leiðtogar Sovétríkjanna hefðu verið barnalegir og sakaði Vesturlönd um að reyna að sölsa undir sig stóran hluta arfleifðar Sovétríkjanna. Afleiðingar þeirra græðgi væru nú sýnilegar.

Þá sagði Pútín að leiðtogar Evrópu hefðu ekki viljað starfa með Rússlandi og hefðu gert allt til að reyna að einangra Rússland og brjóta það upp.

Fyrrverandi leiðtogi NATO hefur sagt að Pútín hafi á árum lýst yfir áhuga á því að ganga til liðs við NATO. Sá heitir George Robertson en hann sagði frá því árið 2021 að Pútín hefði spurt sig, þegar hann stýrði bandalaginu, hvenær Rússum yrði boðinn aðgangur.

Robertson sagðist hafa bent Pútín á að engum væri boðin aðild að NATO. Það þyrfti að sækja um.

Við því á Pútín að hafa sagt:

„Sko, við ætlum ekki að standa í röð með fullt af löndum sem skipta engu máli.“

Á árunum eftir það gengu mörg ríki Austur-Evrópu í bandalagið og féll það ekki í kramið hjá Pútín. Fyrir innrásina í Úkraínu í febrúar 2022 lagði Pútín fram þá kröfu að NATO hörfaði alfarið frá ríkjum Austur-Evrópu, eða öllum þeim ríkjum sem gengu til liðs við bandalagið eftir 1991.

Í ræðunni sem hann hélt í gær sagði Pútín að NATO hefði ekki átt að koma fyrir herstöðvum á „sögulegum svæðum okkar“ og varpaði fram lygum um valdarán í Úkraínu og útrýmingarbúðir fyrir Rússa þar.

„Við erum ekki að ógna neinum“

Í ræðu sinni sagði Pútín að Rússar hefðu engan áhuga á að ráðast á önnur ríki Evrópu. Íbúar heimsálfunnar ættu þó að vera viðbúnir því að Rússar myndu bregðast við árásum á sig.

„Við erum ekki að ógna neinum. Við ætlum ekki að ráðast á neinn árið 2029, árið 2030 eða árið 2050.“

Rússar hafa á undanförnum mánuðum og árum verið sakaðir um fjölmargar árásir í Evrópu og þá aðallega svokallaðar fjölþáttaárásir og ógnir. Er þar átt við margs konar ógnir eins og skemmdarverk, drónaárásir og jafnvel banatilræði.

Þessum árásum virðist hafa farið fjölgandi og hafa ráðamenn í Evrópu varað við því að þeim muni fjölga enn frekar á næstunni.

Stríðsglæpir á eftir stríðsglæpum

Í ræðunni kallaði Pútín einnig eftir því að endurskoða þyrfti alþjóðlegar samþykktir um stríðsrekstur og framkomu hermanna. Stríð hefðu ávallt fylgt mannkyninu og það myndi líklega ekki breytast í framtíðinni.

Þá sagði Pútín að faghermenn þyrftu að bera virðingu fyrir mannréttindum.

„Sérstaklega hefur rússneski herinn ávallt haft það að leiðarljósi að virða þessi viðmið í hvívetna, og ég vil árétta að hann hefur aldrei átt frumkvæði að árásum á mannvirki sem ekki tengjast hernaðargetu eða herinnviðum andstæðingsins.“

Frá því Rússar gerðu innrás í Úkraínu hafa rússneskir hermenn ítrekað verið sakaðir um grimmilega stríðsglæpi gegn óbreyttum borgurum í Úkraínu, gegn úkraínskum hermönnum og öðrum.

Rússar gera ítrekað dróna- og eldflaugaárásir á borgaraleg skotmörk víðsvegar í Úkraínu og rússneskir hermenn hafa gert sér að leik að varpa sprengjum úr drónum á óbreytta borgara í úkraínskum borgum og birta myndbönd af þeim árásum í fjáröflunarskyni.

Sjá einnig: „Veiddu“ grænmetissala með dróna

Rússneskir hermenn hafa þar að auki ítrekað tekið upp myndbönd af aftökum sínum á úkraínskum stríðsföngum og birt þau á netinu. Úkraínumenn hafa einnig fangað slíkar aftökur með drónum.

Sjá einnig: Mikil fjölgun í af­tökum Rússa á stríðs­föngum

Mannréttindastofnun Sameinuðu þjóðanna (OHCHR) gaf á dögunum út skýrslu um kynferðislegt ofbeldi í stríðinu í Úkraínu. Þar kom fram að rannsakendur stofnunarinnar hefðu staðfest að minnsta kosti 1.004 kynferðisbrot í stríðinu og að 89 prósent þeirra hefðu verið framin af Rússum.

Sjá einnig: Stríðs­fangar barðir og beittir kyn­ferðis­legu of­beldi

Í skýrslunni kom einnig fram að elsta fórnarlamb rússneskra hermanna, sem vitað er um, var 82 ára gömul kona. Yngsta fórnarlambið var fjögurra ára gamalt.